<?xml version="1.0" ?>
<ead xmlns="urn:isbn:1-931666-22-9" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="urn:isbn:1-931666-22-9 http://www.loc.gov/ead/ead.xsd">
  <eadheader countryencoding="iso3166-1" dateencoding="iso8601" scriptencoding="iso15924" repositoryencoding="iso15511" relatedencoding="DC">
    <eadid>pl-003146-105</eadid>
    <filedesc>
      <titlestmt>
        <titleproper>Gmina Żydowska we Wrocławiu</titleproper>
      </titlestmt>
      <publicationstmt>
        <publisher>Żydowski Instytut Historyczny im. Emanuela Ringelbluma</publisher>
        <address>
          <addressline>ul. Tłomackie 3/5</addressline>
          <addressline>00-090</addressline>
          <addressline>Warszawa</addressline>
          <addressline>województwo mazowieckie</addressline>
          <addressline>PL</addressline>
          <addressline>(22) 827-92-21</addressline>
          <addressline>(22) 827-83-72</addressline>
          <addressline>http://www.jhi.pl/en</addressline>
          <addressline>secretary@jhi.pl</addressline>
          <addressline>Poland</addressline>
        </address>
      </publicationstmt>
    </filedesc>
    <profiledesc>
      <creation>This file was exported automatically from the EHRI database administration tool and represents a work-in-progress.
        <date normal="20210102">2021-01-02T18:24:19.875Z</date>
      </creation>
      <langusage>
        <language langcode="pol">Polish</language>
      </langusage>
      <descrules encodinganalog="3.7.2">EHRI Guidelines for Description v.1.0</descrules>
    </profiledesc>
  </eadheader>
  <archdesc level="collection">
    <did>
      <unitid>105</unitid>
      <unittitle encodinganalog="3.1.2">Gmina Żydowska we Wrocławiu</unittitle>
      <physdesc encodinganalog="3.1.5">3208 files</physdesc>
      <langmaterial>
        <language langcode="heb" encodinganalog="3.4.3">Hebrew</language>
        <language langcode="yid" encodinganalog="3.4.3">Yiddish</language>
        <language langcode="deu" encodinganalog="3.4.3">German</language>
      </langmaterial>
      <repository>
        <corpname>Żydowski Instytut Historyczny im. Emanuela Ringelbluma</corpname>
      </repository>
    </did>
    <processinfo encodinganalog="3.7.1">
      <p><![CDATA[Selected by Krzysztof Tyszka from the database Sezam]]></p>
    </processinfo>
    <scopecontent encodinganalog="3.3.1">
      <p><![CDATA[Akta Gminy Żydowskiej we Wrocławiu, m.in..
- protokoły posiedzeń Zarządu 1922-1939;
- korespondencja Zarządu (1796-1939) z urzędami, gminami i związkami żydowskimi oraz osobami prywatnymi;
w tym m.in.:
- korespondencja w sprawach opieki nad uchodźcami z Rosji, Rumunii, Galicji, Kongresówki 1867-1874, 1882-1907, 1914-1930,
- dokumentacja przygotowań do III Zjazdu Związku Niemieckich Żydów w 1909 r., Okręgowego Związku Pruskich Gmin Żydowskich we Wrocławiu 1926-1931, korespondencja z Niemieckim Związkiem Gmin Żydowskich 1914-1924, korespondencja w sprawach emigracji 1934-1939;
- wykazy tzw. Stammnumeranten i członków gminy [1792] 1814-1847, 1933; baza komputerowa liczy ponad 30 tys. nazwisk;
- dokumentacja wyborów do władz gminy 1828-1900, 1925-1930;
- inwestycje gminne: sprawy kupna, najmu i utrzymania nieruchomości;
- akta komisji działających przy Zarządzie gminy, w tym
- Komisja Religijna. 1839-1924, dokumentacja związana z obsadzeniem stanowiska rabinów 1823-1843, 1882-1894, sprawy dotyczące synagog;
- Komisja Pomocy Ubogim 1851-1899;
- akta personalne pracowników gminy i urzędów gminy 1872-1942;
- fundacje, legaty, testamenty na rzecz gminy, szpitala, szkół i in. 1789-1790, 1813-1919;
- dokumenty dotyczące zaślubin 1868-1869, 1891-1930;
- materiały genealogiczne 1832-1839, 1903-1937;
- akta szpitala gminy 1818-1942, w tym:
protokoły obrad zarządu szpitala 1864-1888,
korespondencja zarządu szpitala 1818-1884,
akta pracowników szpitala 1916-1942,
wykazy i dokumentacja pacjentów 1832-1840, 1881-1938
- administracja i finanse gminy 1801-1811, 1831-1856, 1923-1926
przychody i wydatki 1863, 1893-1910
korespondencja w sprawach finansowych 1814-1873, z bankami 1925-1930, w sprawach ubezpieczeń 1901-1935
wykazy podatników na rzecz gminy oraz listy dłużników 1866-1881, 1902-1932,
wykazy osób otrzymujących zapomogi,
sprawozdania o stanie majątku gminy 1930-1936, akta dotyczące sprzedaży posesji 1939-1940,
- dokumentacja związków samopomocy 1924-1936;
- spis przedmiotów skonfiskowanych przez nazistów 1942,
- akta biblioteki gminnej 1901-1902, 1910-1923, 1931-1933 (protokoły komisji bibliotecznej, ewidencja wypożyczonych książek i in.);
- spis akt archiwum gminy ok. 1833, 1928-1936;
- akta różnych organizacji, m.in.:
Związek Panien Żydowskich 1841-1917,
Żydowski Dom Sierot 1827-1906,
Towarzystwo Kobiet Żydowskich 1824-1846, 1930-1941,
Gesellschaft der Brüder [Towarzystwo Braci] 1816-1893,
Israelische Gesellschaft der Freunde [Izraelickie Towarzystwo Przyjaciół] - lista zbiorów Muzeum Żydowskiego we Wrocławiu z 1933
- Israelitische Kranken-Verpflegungs-Anstalt [Izraelicki Zakład Opieki nad Chorymi] (Chewra Kadysza) 1830-34, 1846-1895:
statuty 1897, 1907-1926, dokumentacja w sprawie pochówków 1842-1931;
- Jüdisches Theologisches Seminar zu Breslau und Fränckelsche Stiftung- [Żydowskie Seminarium Teologiczne we Wrocławiu i Fundacja im. Fraenckla] powstałe z inicjatywy rabina Abrahama Geigera w 1854 r. i finansowane przez Fundację Jonasa Fraenckla. Do 1903 r. seminarium opuściło 452 absolwentów. Zbiór ma objętość 47 j.a. i liczy 11267 stron [akta seminarium znajdują się też w Rosyjskiej Bibliotece Państwowej w Moskwie, w Nowym Jorku i Jerozolimie, a te, przechowywane od zakończenia wojny w Bibliotece Narodowej w Pradze, powróciły w grudniu 2004 r. do Wrocławia. Są to rękopisy i inkunabuły z lat 1284-1833 pochodzące w większości z kolekcji Leona Vita Saravala [1771-1851] z Triestu przekazanej bibliotece Żydowskiego Seminarium Teologicznego we Wrocławiu, są one własnością Zarządu Gminy Wyznaniowej Żydowskiej we Wrocławiu przekazaną w depozyt Działowi Rękopisów i Starodruków Biblioteki Uniwersytetu Wrocławskiego.].
- Projekty nagrobków na cmentarzu Cosel [bd., 1 m.b.].]]></p>
    </scopecontent>
    <bioghist encodinganalog="3.2.2">
      <p><![CDATA[Gmina Żydowska we Wrocławiu istniała już w XI w. Tu znaleziono najstarszy (z 1203 r.) nagrobek żydowski na naszych ziemiach. Gmina, szczycąca się sławą znaczącego ośrodka nauki, kultury i oświaty żydowskiej, przestała istnieć w 1938 r. Żydowscy mieszkańcy miasta podzielili los innych ofiar Zagłady.
Archiwum Gminy Żydowskiej we Wrocławiu utworzono w 1924 r. Jego twórcą i kierownikiem był dr Aron Heppner, rabin z Koźmina w Poznańskiem (zmarł 3.12.1938 po przeprowadzonej przez nazistów "rewizji" w jego mieszkaniu). Archiwum mieściło się w budynku gminy przy Wallstrasse 9 (dziś ul. Włodkowica). Przejęło wrocławskie akta kahalne sięgające końca XVIII w. oraz rozpoczęło gromadzenie akt innych gmin na Śląsku, a także akt stowarzyszeń żydowskich oraz osób prywatnych. W marcu 1938 r. komisja gestapo, na czele której stał kierownik urzędu rasowo-politycznego dr Arlt, orzekła konfiskatę archiwum. W listopadzie 1938 r. ostatecznie zamknięto magazyny wraz z biurami zarządu gminy. Część archiwum cudem ocalała, być może w związku z nazistowską dyrektywą gromadzenia danych dla RSHA czy Instytutu Badań nad Kwestią Żydowską (Institut zur Erforschung der Judenfrage). Akta, ukryte w budynkach zarządu cmentarnego we Wrocławiu, zostały przejęte w 1947 r. ze zbiorów Centralnej Żydowskiej Komisji Historycznej.]]></p>
    </bioghist>
  </archdesc>
</ead>