<?xml version="1.0" ?>
<ead xmlns="urn:isbn:1-931666-22-9" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="urn:isbn:1-931666-22-9 http://www.loc.gov/ead/ead.xsd">
  <eadheader countryencoding="iso3166-1" dateencoding="iso8601" scriptencoding="iso15924" repositoryencoding="iso15511" relatedencoding="DC">
    <eadid>pl-003053-81</eadid>
    <filedesc>
      <titlestmt>
        <titleproper>Sąd Specjalny w Inowrocławiu</titleproper>
      </titlestmt>
      <publicationstmt>
        <publisher>Archiwum Państwowe w Bydgoszczy</publisher>
        <address>
          <addressline>ul. Dworcowa 65</addressline>
          <addressline>85-009</addressline>
          <addressline>Bydgoszcz</addressline>
          <addressline>województwo kujawsko-pomorskie</addressline>
          <addressline>PL</addressline>
          <addressline>(52) 339-54-22</addressline>
          <addressline>(52) 339-54-10</addressline>
          <addressline>http://www.bydgoszcz.ap.gov.pl</addressline>
          <addressline>kancelaria@bydgoszcz.ap.gov.pl</addressline>
          <addressline>Poland</addressline>
        </address>
      </publicationstmt>
    </filedesc>
    <profiledesc>
      <creation>This file was exported automatically from the EHRI database administration tool and represents a work-in-progress.
        <date normal="20210102">2021-01-02T20:26:55.472Z</date>
      </creation>
      <langusage>
        <language langcode="pol">Polish</language>
      </langusage>
      <descrules encodinganalog="3.7.2">EHRI Guidelines for Description v.1.0</descrules>
    </profiledesc>
  </eadheader>
  <archdesc level="collection">
    <did>
      <unitid>81</unitid>
      <unittitle encodinganalog="3.1.2">Sąd Specjalny w Inowrocławiu</unittitle>
      <physdesc encodinganalog="3.1.5">3733 files</physdesc>
      <langmaterial>
        <language langcode="deu" encodinganalog="3.4.3">German</language>
      </langmaterial>
      <repository>
        <corpname>Archiwum Państwowe w Bydgoszczy</corpname>
      </repository>
    </did>
    <processinfo encodinganalog="3.7.1">
      <p><![CDATA[Selected by Krzysztof Tyszka from the database szukajwarchiwach.pl]]></p>
    </processinfo>
    <scopecontent encodinganalog="3.3.1">
      <p><![CDATA[Nieliczne akta prezydialne, głównie akta spraw]]></p>
    </scopecontent>
    <bioghist encodinganalog="3.2.2">
      <p><![CDATA[Sądy Specjalne powołano bezpośrednio po dojściu Hitlera do władzy 21 III 1933 r. Ich właściwość w tym czasie ograniczała się do przestępstw przeciwko rozporządzeniu o ochronie narodu i państwa z 28 II 1933 r. oraz rozporządzenia z 21 III 1933 r. o zwalczaniu podstępnych ataków przeciwko rządowi narodowego odnowienia. Właściwość sądów została szybko rozszerzona. Powierzono im orzecznictwo w sprawach rozpatrywanych z ustawy o zwalczaniu politycznych aktów przemocy z 4 IV 1933 r., o zdradzie niemieckiej gospodarki z 12 IV 1933 r. oraz o zwalczaniu zamachów na urzędników państwowych z 13 X 1933 r. Rozporządzeniem o właściwości sądów specjalnych z 20 XII 1934 r., nowelą do kodeksu postępowania karnego z 28 IV 1935 r. oraz rozporządzeniem z 29 IX 1934 r. przekazano im zbrodnie i występki ścigane ustawą z 20 XII 1934 r. o zwalczaniu podstępnych ataków na państwo i partię i ochronie munduru partyjnego. Poszerzenie właściwości spowodowane było również zmianami uprawnień prokuratury. Rozporządzeniem o zmianach w dziedzinie prawa o ustroju sądów i wymiaru sprawiedliwości z 1 IX 1939 r. pozwolono prokuratorowi wnosić do S.S. sprawy o ważniejsze występki należące do właściwości innych sądów jeżeli uznał, że sprawca czynem swym zagraża porządkowi i bezpieczeństwu publicznemu. W początkowym okresie wojny wydano kilka dalszych rozporządzeń rozszerzających kompetencje S.S. Zbiorczo uregulowano to rozporządzeniem z 21 II 1941 r., w którym do właściwości S.S. przekazano, m.in. przestępstwa przewidziane w rozporządzeniu o nadzwyczajnych środkach w zakresie radiofonii z 1 IX 1939 r., zbrodnie i występki z par. 1 rozporządzenia o gospodarce wojennej z 4 IX 1939 r., zbrodnie z par. 1 rozporządzenia przeciwko wrogom narodu z 5 IX 1939 r., zbrodnie z par. 1-2 rozporządzenia przeciwko przestępcom używającym przemocy z 5 IX 1939 r., przestępstwa i wykroczenia przeciwko tzw. ustawie o podstępnym atakowaniu państwa, partii i ochronie munduru partyjnego. Na ziemiach polskich zajętych przez Niemcy w czasie kampanii wrześniowej S.S. powołano rozporządzeniem z 5 IX 1939 r. dowódcy wojsk lądowych posiadającego pełnię władzy na obszarze działań wojennych, gen. Waltera von Brauchitscha. Polecił on również stosować niemieckie prawo karne. Oficjalnie niemiecki prawo karne wprowadzono rozporządzeniem z 6 VI 1940 r. Zamieszczono w nim oddzielny artykuł II par. 8-15 dotyczący wyłącznie Polaków, w którym przewidziano, m.in. karę śmierci za: wystąpienie przeciwko żołnierzowi niemieckiemu, policji, urzędnikowi, nieposłuszeństwo wobec władzy niemieckiej, podpalenie, sabotaż. Ponieważ z biegiem czasu uznano, że istniejące przepisy nie odpowiadają wymogom chwili i są zbyt mało represyjne, rozporządzeniem z 4 XII 1941 r. wprowadzono odrębne prawo karne dla Polaków i Żydów.
Sądy specjalne zasięgiem działania pokrywały się z zakresem działania wyższych sądów krajowych, stopniowo ulegając ograniczeniu nawet do obszaru działania sądów krajowych. Sąd rozpoznawał sprawy w składzie trzyosobowym sędziów zawodowych, a postępowanie w porównaniu do innych sądów zostało uproszczone, np. sporządzano protokół z rozprawy, ale nie spisywano zeznań świadków. Ograniczono prawo do obrony. Nie było zaskarżania czy apelacji od wyroku. Sprawa była rozpatrywana w ciągu 3 dni od wniesienia oskarżenia, a termin ten mógł zostać skrócony do 24 godzin, jeżeli sprawcę schwytano na gorącym uczynku lub jego wina była oczywista. Obszar Wielkopolski na mocy dekretu Hitlera z 8 X 1939 r. został wcielony do Rzeszy. Utworzono tutaj tzw. Reichsgau Posen, przemianowany 29 I 1940 r. na Kraj Warty (Wartheland). Początkowo, jeszcze w okresie zarządu wojskowego, utworzono S.S. w Poznaniu (20 IX 1939 r.), następnie w Łodzi. Wskutek dużej ilości spraw i postępującemu procesowi tworzenia niemieckiego sądownictwa na terenach włączonych utworzono kolejne sądy w Kaliszu i Inowrocławiu. Nie udało się ustalić dokładnej daty rozpoczęcia działalności sądu inowrocławskiego. Nastąpiło to na początku 1940 r. Ze sprawozdania nadburmisttrza Inowrocławia z 8 III 1940 r. wynika, że już działał gdyż zawiera informację o wydaniu 4 wyroków śmierci w trakcie ostatniego miesiąca. W zachowanych aktach pierwszy wyrok zapadł 23 IV 1940 r. Terytorialnie obejmował zasięgiem działania obszar sądów krajowych w Gnieźnie (sądy obwodowe w Gnieźnie, Kleczewie, Koninie, Słupsku, Witkowie i Wągrowcu) oraz Inowrocławiu (sądy obwodowe w Aleksandrowie, Kcyni, Inowrocławiu, Łabiszynie, Mogilnie, Radziejowie, Szubinie, Strzelnie, Trzemesznie, Żninie). Do momentu utworzenia, 1 I 1941 r., Sądu Specjalnego we Włocławku podlegał mu także obszar działania sądu włocławskiego (sądy obwodowe w Chodczu, Gostyninie, Kole, Kutnie i Włocławku).]]></p>
    </bioghist>
  </archdesc>
</ead>